Kamu Sağlık-Sen Genel Başkanı Ümit Karataş, Down sendromuna ilişkin yaptığı açıklamada, tarama testlerinin ücretsiz hale getirilmesi gerektiğini vurguladı. Karataş, özellikle gebelik sürecinde uygulanan Non-Invaziv Prenatal (NİP) testlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamına alınmasının önemine dikkat çekti.
Down sendromunun, 21. kromozomun fazladan bir kopyasının bulunması sonucu ortaya çıkan genetik bir farklılık olduğunu belirten Karataş, bu durumun bir hastalık değil, bireyin yaşam boyu taşıdığı bir özellik olduğunun altını çizdi.
Erken tanı ve müdahalenin önemine değinen Karataş, “Down sendromlu bireylerin sağlıklı gelişimi için erken tanı ve müdahale programlarının güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda Down sendromu tanı programının rutin gebelik taramaları içerisinde ücretsiz olarak sunulmaması kabul edilemez. Özellikle en güvenilir tanı yöntemlerinden biri olan NİP testlerinin ücretsiz yapılması ve SUT kapsamına dahil edilmesi gerekmektedir” ifadelerini kullandı.
Down sendromlu bireylerin uygun sağlık hizmetleri, eğitim imkanları ve sosyal destekle toplumun aktif bir parçası olabileceğini belirten Karataş, tıptaki gelişmelere rağmen bu bireylerin sağlık, istihdam ve sosyal hayata katılımda çeşitli zorluklarla karşılaştığını söyledi. Bu zorlukların temelinde ise toplumsal önyargıların yer aldığını dile getirdi.
Topluma önemli sorumluluklar düştüğünü ifade eden Karataş, “Önyargılardan kurtulmalı, ‘yapamazlar’ anlayışını geride bırakarak bu bireylerin yeteneklerine odaklanmalıyız. Devlet kurumları, sağlık sistemi ve toplum olarak daha kapsayıcı politikalar geliştirmeliyiz” dedi.
Karataş ayrıca, çocukluk döneminden itibaren nitelikli sağlık hizmetlerinin sağlanması, kapsayıcı özel eğitim imkanlarının yaygınlaştırılması, sosyal yaşama ve istihdama katılımı artıracak politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Ailelere yönelik psikososyal destek ve rehberlik hizmetlerinin de artırılmasının önemine değindi.
Açıklamasının sonunda 21 Mart Dünya Down Sendromu Günü’ne dikkat çeken Karataş, toplumun tüm kesimlerini Down sendromlu bireylerin haklarına saygı göstermeye, ayrımcılığa karşı duyarlı olmaya ve daha kapsayıcı bir toplum için sorumluluk almaya davet etti.
