Türkiye’nin ekonomik büyüme modelinde kritik bir dönüm noktasına gelindiği uyarısını yapan Dış Ticarete Yön Verenler Derneği (DIŞYÖNDER) Başkanı Dr. Hakan Çınar, sanayide yaşanan zayıflamanın sadece ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir risk oluşturduğunu vurguladı. Çınar, ülkenin üretim gücünü kaybetmesinin, dış ekonomik ilişkilerden ulusal güvenliğe kadar birçok alanda olumsuz sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Dr. Hakan Çınar, yaptığı açıklamada, bir ülkenin refah düzeyinin ve dış dengelerinin, yalnızca ihracatla değil, üretim kapasitesi ve üretimin niteliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti. “Sanayideki gerileme, Türkiye’nin üretim gücünü kaybedip kaybetmediği sorusunu gündeme getiriyor” diyen Çınar, üretim modelinin yeniden kurgulanması gerektiğini belirtti.

İthalata Bağımlı Büyüme Modeli

Pandemi sonrası dönemde üretimin yeniden kritik bir öneme sahip olduğunu söyleyen Çınar, Batı dünyasında sanayinin merkez haline geldiğine işaret etti. Avrupa Birliği başta olmak üzere gelişmiş ülkeler, sanayiyi güçlendirmek için yeni politikalar geliştiriyor. Çınar, “Üretim, artık sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda ulusal güvenlik ve rekabetçilik meselesi haline gelmiştir” dedi.

Türkiye’nin üretim kapasitesinin, ithalata bağımlılıkla şekillendiğini belirten Çınar, özellikle ara malı ithalatının yüksekliğine dikkat çekti. Merkez Bankası verilerine göre ithalatın yaklaşık dörtte üçünün ara mallarından oluştuğunu ifade eden Çınar, üretim arttıkça ithalatın da arttığını ve dış dengenin bozulduğunu vurguladı. “Bu durum, Türkiye’nin ‘çok çalışıp az kazanma’ riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olabilir” diye ekledi.

Çözüm: Yüksek Katma Değerli Üretim

Çınar, üretimin yalnızca miktarına odaklanılmasının yeterli olmayacağını, yerli katma değer oranının artırılmasının kritik öneme sahip olduğunu belirtti. Türkiye’nin sürdürülebilir büyüme hedeflerine ulaşabilmesi için üretim modelinin yeniden tasarlanması gerektiğini ifade eden Çınar, çözümün yüksek katma değerli üretimden geçtiğini söyledi. “Dünyada kazanan model, sadece üretmek değil, aynı zamanda teknolojiyi geliştirmek, standartları belirlemek ve güçlü bir tedarik ekosistemi kurmaktır. Türkiye’nin ihtiyacı, düşük maliyetle üretim yapmak değil, yüksek katma değerle üretim yapmaktır” diye konuştu.

Çınar, Türkiye’nin önünde iki seçenek olduğunu belirtti: “Ya düşük ve orta teknoloji ile rekabet etmeye devam ederek marjların giderek eridiği bir alanda kalacağız, ya da üretimi teknoloji, katma değer ve yerli girdi ekseninde yeniden tasarlayarak bir üst lige çıkacağız.”

Sürdürülebilir Refah İçin Üretim Şart

Çınar, üretimden uzaklaşan bir ekonominin sürdürülebilir refah üretmesinin mümkün olmadığını belirterek, “Türkiye’nin kalıcı çözümü üretimdir” dedi.