İtalya’da yürütülen yeni bir araştırma, kalp ve damar hastalıklarının tedavisinde çığır açabilecek bir gelişmeyi ortaya koydu. Araştırmacılar, damar sertliğine neden olan ve halk arasında “arter plağı” olarak bilinen yağ ve kalsiyum birikimlerini parçalayabilen özel bir bakteri enzimi sınıfı keşfetti.
Saygın tıp dergilerinden biri olan European Heart Journal‘da yayımlanan klinik öncesi çalışmaya göre, geliştirilen enzimler damar duvarlarında biriken plakların yapısını oluşturan fibrin ve yağ tabakalarını hedef alarak parçalayabiliyor. Bu sayede damar içindeki kan akışını engelleyen tıkanıklıkların cerrahi müdahale olmadan giderilebilmesi hedefleniyor.
Nanoteknoloji ile Hedefe Doğrudan Ulaşıyor
Araştırmacılar, enzimleri vücutta güvenli şekilde taşıyabilmek için biyouyumlu lipit kaplı nanopartiküller geliştirdi. Bu taşıyıcı sistemler, bağışıklık sistemine yakalanmadan dolaşımda ilerleyebiliyor ve yalnızca tıkanıklığın bulunduğu bölgelerde ortaya çıkan iltihabi sinyalleri algıladığında enzimleri serbest bırakıyor.
Böylece enzimler doğrudan plak dokusuna ulaşarak birikintileri parçalayabiliyor. Uzmanlar, bu yöntemin başarılı olması halinde açık kalp ameliyatları ve stent uygulamalarına olan ihtiyacı önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.
Hayvan Deneylerinde Yüzde 42’lik Azalma
Araştırmanın hayvan modelleri üzerinde yapılan aşamasında, arter plaklarında ortalama yüzde 42 oranında küçülme gözlemlendi. Ancak bilim insanları, yöntemin henüz deneysel aşamada olduğunun altını çiziyor.
Uzmanlardan Temkinli Yaklaşım
Kardiyologlar, enzimlerin yanlış zamanda veya yanlış bölgede salınmasının sağlıklı damar dokularına zarar verebileceği, damar duvarlarını zayıflatabileceği ve ciddi kanama riskleri oluşturabileceği konusunda uyarıyor. Bu nedenle insanlarda uygulanacak klinik güvenlik çalışmalarının başlaması için birkaç yıl daha araştırma yapılması gerekiyor.
Uzmanlar, yeni tedavi yöntemleri geliştirilene kadar sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigaranın bırakılması, kolesterol düşürücü tedaviler ve düzenli kardiyolojik kontrollerin kalp-damar hastalıklarına karşı en etkili yöntemler olmaya devam ettiğini vurguluyor.
Araştırmacılar, gerekli güvenlik testlerinin başarıyla tamamlanması halinde bu teknolojinin gelecekte ateroskleroz tedavisinde devrim niteliğinde bir alternatif oluşturabileceğini ifade ediyor.
