Pentagon’un dört yılda bir yayımladığı yeni savunma belgesi, ABD’nin dış politika ve güvenlik yaklaşımında belirgin bir yön değişikliğine işaret ediyor. Belgede, küresel liderlik iddiası geri plana çekilirken, ABD ana vatanı ve Batı Yarımküre’nin güvenliği temel öncelik olarak tanımlanıyor.

Trump Doktrini Resmileşiyor

Cuma günü yayımlanan 34 sayfalık belge, Donald Trump’ın göreve dönüşünün ardından ilk yıl içinde izlediği politikaların kurumsal bir çerçeveye kavuştuğunu gösteriyor.

Bu süreçte:

• Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalanması,

• Doğu Pasifik ve Karayipler’de uyuşturucu operasyonları,

• Grönland konusunda ABD müttefiklerine uygulanan baskı,

Washington’un güvenliği “yakın çevre” üzerinden yeniden tanımladığını ortaya koydu.

Kilit Bölgeler Açıkça Listelendi

Pentagon, ABD’nin askeri ve ticari erişimini garanti altına alacağı bölgeleri isim vererek sıraladı:

• Panama Kanalı

• Amerika Körfezi

• Grönland

Bu yaklaşım, Soğuk Savaş sonrası dönemin “küresel istikrar sağlayıcı ABD” anlayışından net bir kopuş olarak yorumlanıyor.

Çin: Tehdit Ama Hedef Değil

Belgede Çin’le ilgili dikkat çekici bir ton değişikliği var:

• Çin “yenilmesi gereken” bir düşman olarak tanımlanmıyor

• Ama “ABD’ye veya müttefiklerine hükmetmesine izin verilmeyecek” bir güç olarak görülüyor

Önemli bir fark olarak, önceki stratejilerin aksine Tayvan’a doğrudan atıf yapılmıyor. Bu durum, Washington’un gerilimi tırmandırmaktan kaçındığı şeklinde değerlendiriliyor.

Rusya: Yönetilebilir Tehdit

Rusya, NATO’nun doğu kanadı için:

• “Kalıcı”

• Ancak “yönetilebilir”

bir tehdit olarak sınıflandırılıyor. Bu ifade, Ukrayna savaşına rağmen Moskova’nın ABD açısından artık birincil tehdit olarak görülmediğine işaret ediyor.

Müttefiklere Yük Paylaşımı Çağrısı

Strateji belgesi, ABD’nin savunma harcamaları konusunda müttefikleri açıkça eleştiriyor:

“Ortaklarımız, Washington’ın savunmalarını sübvanse etmesine alışmış durumda.”

Ancak Pentagon, bu yaklaşımın izolasyonculuk anlamına gelmediğini savunuyor.

Yeni Dünya Düzeni Tartışması

Belgenin yayımlanması, küresel düzeyde yankı uyandırdı.

• Kanada Başbakanı Mark Carney:
  “Eski dünya düzeni geri gelmeyecek.”

• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron:
  “Kuralsız bir dünyaya doğru kayıyoruz.”

Bu açıklamalar, ABD’nin geri çekildiği bir düzende orta ölçekli güçlerin yeni ittifak arayışına girdiğini gösteriyor.